دلایل و علائم کم شدن روغن موتور ماشین


روغن در پیشرانه خودرو همچون خون در رگهای بدن انسان عمل میکند و نقش حیاتی در سلامت و عملکرد موتور دارد. این مایع ارزشمند نهتنها قطعات متحرک موتور را روانکاری میکند تا اصطکاک و سایش کاهش یابد، بلکه به کاهش دمای موتور کمک میکند و ذرات آلودگی و رسوبات را به خود جذب میکند؛ بنابراین، جریان روغن کافی در موتور بسیار مهم است. بااینحال، به دلایل مختلف ممکن است سطح روغن در موتور کاهش پیدا کند که این میتواند آسیبهایی بسیار پرهزینه به موتور وارد کند. کم شدن روغن موتور ابتدا علائم خفیفی نشان میدهد اما به سرعت به آسیبهای جدی مانند یاتاقان زدن، کج شدن شاتون، ترک خوردن بلوک سیلندر یا حتی سوختن کامل موتور ختم میشود؛ بنابراین، شناخت علائم و دلایل کم شدن روغن موضوع بسیار مهمی است که باید به آن توجه داشته باشید.
علائم کم شدن روغن موتور
کم شدن روغن معمولاً بهصورت تدریجی رخ میدهد و علائمی دارد که اگر به آنها توجه کنید، میتوانید پیش از بروز مشکل بزرگ اقدام نمایید. در ادامه تمام این علائم را بررسی میکنیم:

روشن شدن چراغ چک روغن
اگر سطح روغن موتور تا حد بحرانی پایین آماده باشد، چراغ روغن روی صفحه آمپر روشن میشود. وقتی فشار روغن در سیستم پایین میآید، سنسور فشار آن را تشخیص میدهد و چراغ را روشن میکند. این اتفاق اغلب زمانی میافتد که سطح روغن به زیر حد مجاز رسیده باشد.

خروج دود آبیرنگ از اگزوز
اگر روغن وارد محفظه احتراق شود و بسوزد، شاهد خروج دود آبی از اگزوز خارج میشود و موتور اصطلاحاً به روغنسوزی افتاده است. این دود معمولاً در هنگام شتابگیری یا استارت اولیه بیشتر دیده میشود و بوی سوختگی روغن دارد. این مشکل عمدتاً به دلیل فرسودگی رینگهای پیستون رخ میدهد.
صدای تقتق یا ضربه از موتور
وقتی روغن کم شود، قطعات فلزی مانند میللنگ، شاتون و پیستونها بدون لایه محافظ روغن باهم تماس پیدا میکنند. این تماس باعث صدای تقتق یا ضربهای میشود که در دور موتور پایین یا هنگام گاز دادن شنیده میشود. این صدا هشدار جدی است و ادامه رانندگی میتواند به جام کردن موتور بیانجامد.
بوی سوختگی از موتور
روغن داغشده بوی تند و سوختگی میدهد که از زیر کاپوت یا حتی داخل کابین احساس میشود. این بو اغلب وقتی رخ میدهد که روغن روی قطعات داغ مانند منیفولد اگزوز بریزد یا داخل سیلندر بسوزد.

لکههای روغن زیر خودرو یا روی موتور
اگر پس از پارک کردن خودرو، لکههای روغن روی زمین ببینید یا زیر کاپوت روغن ریزی مشاهده کنید، نشان از کاهش سطح روغن موتور دارد. این لکهها نشان میدهند در یکی از قسمتهایی که با روغن موتور در ارتباط است نشتی وجود دارد.
افزایش دمای موتور
همانطور که گفتیم، روغن علاوه بر روانکاری، نقش خنککنندگی هم بر عهده دارد و بنابراین، اگر سطح روغن کم شود،
گرما در موتور انباشته میشود و آمپر آب بالا میرود. در این شرایط، فن رادیاتور هم بیشتر از حالت عادی کار میکند.

کاهش سطح روغن در گیج
سادهترین راه چک کردن سطح روغن موتور، استفاده از گیج روغن است. اگر سطح زیر علامت مینیمم باشد، روغن کم شده است. بررسی گیج روغن را هر ۱۰۰۰ کیلومتر یا ماهانه انجام دهید.
دلایل کم شدن روغن موتور
کم شدن روغن موتور میتواند طبیعی یا ناشی از وجود مشکلی باشد در ادامه، دلایل اصلی این اتفاق را بررسی خواهیم کرد:
مصرف طبیعی روغن
اکثر موتورها مقداری روغن مصرف میکنند که این موضوع در موتورهای پژو بیشتر دیده میشود. بخشی از روغن از طریق رینگهای پیستون وارد محفظه احتراق میشود و میسوزد. این مصرف در موتورهای تنفس طبیعی کمتر و در توربوشارژ بیشتر است. معمولاً هر ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ کیلومتر، نیم تا یک لیتر مصرف طبیعی محسوب میشود اما اگر بیش از این باشد، مشکلی وجود دارد.
نشتی از واشرها و کاسهنمدها
واشر سرسیلندر، واشر کارتل، کاسهنمد میللنگ، میلسوپاپ و در برخی خودروها درپوش فیلتر روغن اگر فرسوده شوند، روغن نشت میکند. این نشتیها اغلب زیر خودرو یا روی موتور دیده میشوند. گرمای زیاد، کیفیت پایین واشر یا نصب نادرست باعث این مشکل میشود.
روغنسوزی
همانطور که اشاره شد، فرسودگی رینگهای پیستون باعث ورود روغن به محفظه احتراق میشود و خودرو دچار روغنسوزی خواهد شد. این مشکل که با خروج دود آبی از اگزوز همراه است، باعث کاهش سطح روغن میشود.
داغ کردن موتور
دمای بالا روغن را رقیق میکند و باعث تبخیر یا سوختن آن میشود. اگر موتور به دلایلی مثل مشکل در ترموستات، گرفتگی رادیاتور یا خرابی فن بیشازحد داغ کند، ممکن است باعث کاهش سطح روغن شود.
روغن بیکیفیت یا نامناسب
روغن نامرغوب و بیکیفیت زودتر اکسید میشود و رسوب میگیرد. همچنین، استفاده از روغن نامناسب مثل روغن رقیقتر از توصیه سازنده میتواند باعث مصرف بیشتر روغن کاهش زودهنگام سطح روغن موتور شود.
رانندگی خشن یا شرایط سخت
شتابگیریهای مکرر، حمل بار سنگین، رانندگی در ترافیک سنگین یا جادههای خاکی باعث مصرف بیشتر روغن میشود زیرا فشار روی موتور بالا میرود و روغن بیشتر میسوزد.
