سیستم دستیار تغییر خط یا LCA چیست؟


سیستم دستیار تغییر خط یا LCA (مخفف Lane Change Assist) یکی از فناوریهای مهم در سیستمهای کمکراننده پیشرفته خودرو است که هدف آن افزایش ایمنی هنگام تغییر لاین در جاده است. این سیستم با نظارت بر نقاط کور و اطراف خودرو، راننده را از خطرات احتمالی آگاه میکند و در برخی مدلها حتی مداخله فعال برای جلوگیری از برخورد انجام میدهد. LCA برای اولین بار در دهه ۲۰۰۰ توسط شرکتهایی مانند مرسدس بنز معرفی شد و امروزه در بسیاری از خودروهای مدرن بهصورت استاندارد یا سفارشی موجود است. طبق آمارها، خودروهای مجهز به LCA تا ۲۰ درصد کمتر در تصادفات تغییر خط درگیر میشوند که این فناوری را به ابزاری حیاتی برای کاهش حوادث رانندگی تبدیل کرده است.
شیوه کارکرد سیستم LCA
سیستم LCA از سنسورهای رادار یا دوربینهای جانبی برای تشخیص وسایل نقلیه در نقاط کور (معمولاً ۳ تا ۱۰ متری اطراف خودرو) استفاده میکند. زمانی که راننده چراغ راهنما را فعال میکند، سیستم اطراف را اسکن میکند و اگر وسیلهای در خط مجاور یا نقطه کور باشد، هشدار میدهد. هشدارها میتوانند دیداری (چراغ روی آینههای جانبی)، صوتی (بوق) یا ویبرهای (روی فرمان) باشند. در مدلهای پیشرفته، اگر راننده به هشدار توجه نکند، سیستم با اعمال نیروی ملایم به فرمان یا ترمزگیری، جلوی تغییر خط را میگیرد. این عملکرد معمولاً در سرعتهای بالای ۶۰ کیلومتر بر ساعت فعال میشود و با سیستمهای دیگری مانند دستیار حفظ حرکت میان خطوط (LKA) یا تشخیص علائم جاده ادغام میشود تا دقت بیشتری داشته باشد. در شرایط آبوهوایی بد، سنسورهای اولتراسونیک یا لیزری برای بهبود تشخیص استفاده میشوند اما سیستم LCA همچنان به خطوط جاده واضح وابسته است.
مزایا و انواع سیستمهای LCA
مزایای LCA فراتر از جلوگیری از تصادفات است؛ این سیستم خستگی راننده را بهویژه در بزرگراهها کاهش میدهد و اعتمادبهنفس را در تغییر خط افزایش میدهد. طبق مطالعات، LCA میتواند تا ۲۵ درصد از برخوردهای جانبی را کاهش دهد. همچنین، در خودروهای مجهز به هوش مصنوعی، سیستم میتواند الگوهای رانندگی را یاد بگیرد و هشدارها را شخصیسازی کند. انواع LCA شامل نسخههای پایه (هشدار نقاط کور) و پیشرفته (مداخله فعال) است. نوع دیگری از این سیستم بنام LCW یا هشدار تغییر خط هم وجود دارد که فقط هشدار میدهد، درحالیکه سیستم پیشرفتهتری با نام LCMA با ادغام در کروز کنترل تطبیقی، تغییر خط خودکار در ترافیک را ممکن میکند.
| نوع سیستم | ویژگیهای اصلی | مزایا | معایب |
| LCA پایه (هشدار نقاط کور) | سنسورهای رادار، هشدار ویژوال/صوتی بدون مداخله | ارزان، ساده، کاهش حواسپرتی | عدم جلوگیری فعال، وابسته به راننده |
| LCA پیشرفته (مداخله فعال) | هشدار + تنظیم فرمان یا ترمز | ایمنی بالا، مناسب بزرگراهها | گرانتر، ممکن است در پیچها ناکارآمد باشد |
| LCMA (ادغام با کروز کنترل) | تغییر خط خودکار در ترافیک | رانندگی راحت، کاهش خستگی | پیچیده، نیاز به زیرساخت جاده، هزینه بالا |
