کامیون کِشنده چیست؟
کامیون کشنده (به انگلیسی Tractor Truck) نوعی کامیون است که برای کشیدن تریلرها طراحی میشود. برخلاف کامیونهای معمولی، کشنده اتاق بار ندارد و فقط شامل کابین راننده، موتور و شاسی با قسمت اتصال (معروف به چرخ پنجم یا صفحه ریش) میشود. این کامیون میتواند به تریلرهای مختلفی مثل کفی، یخچالدار، کمپرسی، تانکر و… متصل شود و اقدام به حمل کانتینر، محمولههای صنعتی، مصالح ساختمانی، مواد شیمیایی و بارهای چند ده تنی کند. کشندههای تریلری یکی از رایجترین روشهای حملونقل جادهای بار در جهان و ایران محسوب میشود.
ویژگیهای کامیون کشنده
کامیونهای کشنده برای حمل بارهای سنگین و مسافتهای طولانی ساخته شدهاند و ویژگیهای خاصی دارند:
موتور قدرتمند: کشندهها معمولاً به موتورهای دیزلی با قدرت ۳۵۰ تا ۶۰۰ اسب بخار مجهز هستند و میتوانند بارهایی تا 40 تن و بیشتر را حمل کنند.
تعداد محورها: کشندهها اغلب دو یا سه محور هستند که شامل محور جلوی فرمانپذیر و محورهای عقب محرک با لاستیکهای دوبل میشود.
اتصال چرخ پنجم: کامیونهای کشنده به صفحه چرخان روی شاسی عقب مجهز هستند که تریلر را محکم متصل کرده و امکان چرخش افقی را میدهد.
کابین با جای خواب: ازآنجاییکه کشندهها در جادههای برونشهری و مسافتهای طولانی استفاده میشوند، به جای خواب در کابین با امکاناتی مثل تخت و یخچال مجهز هستند.
انواع کامیون کشنده
کامیونهای کشنده را میتوان بر اساس تعداد محورهای تقسیمبندی کرد:
کشندهٔ دو محور تک دیفرانسیل یا 4×2: این کشندهها که متداولترین نوع در ایران هستند، فقط یک محور محرک عقب دارند. کشندههای دو محور برای بارهای متوسط (حداکثر مجموع وزن حدود 40 تن) مناسب هستند و مصرف سوخت کمتر و مانورپذیری بهتری در شهرها دارند.
کشنده سه محور جفت دیفرانسیل یا 6×4: این کشندهها در عقب دو محور دارند که هردو نیرو میگیرند. کشندههای جفت دیفرانسیل برای حمل برای بارهای سنگینتر و تردد در جادههای ناهموار یا شیبدار مناسبتر هستند و توزیع وزن بهتر و کشش بیشتری دارند اما گرانتر هستند و مصرف سوخت بالاتری هم دارند.
کشنده سه محور تک دیفرانسیل یا 6×2: این کشندهها هم در عقب دو محور دارند اما فقط یک محور نیرو میگیرد. این کشندهها ظرفیت بار بیشتری دارند اما محور عقب بدون دیفرانسیل در آنها قابلیت بالا رفتن دارد تا هنگام حمل بارهای سبکتر، مصرف سوخت و سایش لاستیکها کمتر شود.
تفاوت کامیون کشنده با کامیون باری
همانطور که در ابتدا گفته شد، کشنده اتاق بار ندارد و فقط تریلر را میکشد اما کامیون باری اتاق بار ثابت (کفی، کمپرسی، تانکر و غیره) دارد. درنتیجه، کشنده کامیونی چندمنظوره است و با تعویض تریلر میتواند بارهای مختلفی را حمل کند اما کامیونهای باری معمولاً فقط برای یک کاربری ثابت طراحی میشوند. از لحاظ ظرفیت بار نیز کشنده میتواند 40 تا 60 تن را حمل کند درحالیکه ظرفیت کامیونهای باری معمولاً بین 10 تا 30 تن است.
