کامیون دماغدار چیست؟
کامیونها در جهان به دو دسته کلی دماغدار و بیدماغ تقسیم میشوند. در نوع دماغدار، موتور و محفظه آن (کاپوت یا دماغه) در جلوی کابین راننده قرار دارد و راننده پشت موتور مینشیند. این طراحی باعث میشود کامیون ظاهری کشیده و بلند داشته باشد، با دماغهای برجسته که موتور را پوشش میدهد. در مقابل، کامیونهای بیدماغ موتور را زیر کابین قرار میدهند و کابین تقریباً روی محور جلو واقع شده است. بازار اصلی این کامیونها در جهان، آمریکای شمالی (ایالاتمتحده و کانادا) است و در دیگر نقاط جهان کمتر دیده میشوند هرچند که در کشورهایی مثل استرالیا هم کموبیش از این نوع کامیونها استفاده میشود. برندهایی مانند ماک، کنورث و پیتربیلت سازندگان معروف کامیونهای دماغدار هستند. در ایران اما کامیونهای دماغدار بیشتر در نمونههای قدیمی مثل ماک، مرسدس بنز و ولوو خلاصه میشوند.
مزایای کامیونهای دماغدار
یکی از مهمترین مزایای کامیون دماغدار، راحتی و کیفیت سواری بهتر است. چون کابین پشت موتور و محور جلو قرار دارد، راننده کمتر لرزش و ضربههای جاده را احساس میکند و سواری نرمتری نسبت به بیدماغها تجربه میکند؛ این موضوع در مسافتهای طولانی و جادههای ناهموار بسیار مهم است. علاوه بر این، فضای کابین بزرگتر و امکان طراحی اتاق خواب جادارتر وجود دارد که برای رانندگان مسیرهای دوربرد ایدهآل است. موتورهای قدرتمندتر و بزرگتر (با اسب بخار بالاتر) راحتتر در این طراحی جا میگیرند و خنککاری بهتری دارند. از نظر ایمنی، دماغه بلند نقش ضربهگیر را ایفا میکند و در برخوردهای مستقیم، انرژی تصادف را جذب کرده و از کابین محافظت بیشتری میکند. همچنین دسترسی به موتور برای تعمیر و نگهداری آسانتر است؛ راننده میتواند کاپوت را باز کند و بدون نیاز به خواباندن کابین، چکهای روزانه را انجام دهد. ظاهر باابهت و مردانه این کامیونها نیز برای بسیاری از رانندگان جذاب است و آیرودینامیک بهتری در سرعتهای بالا نسبت به بیدماغها ارائه میدهد که مصرف سوخت را کمی بهبود میبخشد.
معایب کامیونهای دماغدار
با وجود مزایا، کامیونهای دماغدار معایبی هم دارند. طول کلی بیشتر (به دلیل دماغه بلند) باعث میشود مانورپذیری در فضاهای تنگ، پارکینگها، معابر شهری باریک یا محوطههای بارگیری سختتر شود و شعاع گردش بزرگتری داشته باشند. در این کامیونها دید جلو هم محدودتر است زیرا دماغه جلوی دید راننده را میگیرد و نقطه کور بزرگی در جلو ایجاد میکند که در ترافیک شهری یا مانورهای دقیق مشکلساز میشود. در برخی کشورها مانند اروپا، قوانین سختگیرانه حداکثر طول کلی وسیله نقلیه (شامل تریلر) باعث شده کامیونهای دماغدار کمتر استفاده شوند زیرا فضای مفید کمتری برای تریلر باقی میماند. همچنین، وزن بیشتر و پیچیدگی ساختاری گاهی هزینه نگهداری را افزایش میدهد و در جادههای شلوغ و پرپیچوخم، رانندگی با آنها نیاز به مهارت بیشتری دارد.
