دستگاه داینو چیست؟
دستگاه داینو (Dyno یا Dynamometer) یکی از ابزارهای حرفهای و ضروری در دنیای تیونینگ، تعمیرات پیشرفته و توسعه موتور خودرو است که برای اندازهگیری دقیق خروجی موتور (اسب بخار و گشتاور) استفاده میشود. به زبان ساده، داینو شبیه یک تردمیل برای خودرو عمل میکند؛ چرخهای خودرو (معمولاً چرخهای محرک) روی غلتکهای دستگاه قرار میگیرند و موتور با دورهای مختلف کار میکند درحالیکه دستگاه مقاومت مصنوعی ایجاد کرده و تمام دادههای عملکرد (قدرت، گشتاور، دور موتور، نسبت هوا به سوخت، فشار بوست، دمای روغن و آب و…) را ثبت و نمودار میکند. این دستگاه به تیونرها، مکانیکها و علاقهمندان کمک میکند تا تغییرات انجامشده روی موتور (مانند ریمپ ECU، نصب هدرز، پورت و پولیش، توربو، میلسوپاپ اسپرت، فیلتر هوا و…) را قبل و بعد مقایسه کنند و ببینند واقعاً چقدر قدرت اضافه شده است.
شیوه کار دستگاه داینو
دستگاه داینو با شبیهسازی شرایط واقعی رانندگی روی جاده کار میکند. خودرو روی غلتکهای دستگاه فیکس میشود (با بستن چرخها و بدنه برای جلوگیری از حرکت) و سنسورهای متعددی (مانند سنسور دور موتور، فشار منیفولد، لامبدا، دما و…) به موتور متصل میشوند. سپس راننده یا تیونر خودرو را در حالتهای مختلف (معمولاً از دور آرام تا ردلاین) گاز میدهد تا موتور به حداکثر توان برسد. در این فرآیند، غلتکها مقاومت هیدرولیکی، الکتریکی یا اینرسی ایجاد میکنند تا بار موتور را شبیهسازی کنند. دستگاه نیروی چرخشی چرخها را اندازهگیری کرده و با فرمولهای فیزیکی، قدرت و گشتاور را محاسبه میکند. نتایج بهصورت نمودار نمایش داده میشود که نشان میدهد موتور در چه دورهایی بیشترین قدرت و گشتاور را تولید میکند. کل فرآیند معمولاً ۱۰ تا ۳۰ دقیقه طول میکشد و چند بار تکرار میشود تا نتایج پایدار و دقیق باشد.
انواع دستگاه داینو
دستگاههای داینو بر اساس نوع غلتک، روش اندازهگیری و کاربرد به انواع مختلفی تقسیم میشوند که هرکدام مزایای خاص خود را دارند. نوع رایج و محبوب داینو چرخ غلتکی است که خودرو کامل روی غلتک قرار میگیرد و قدرت در چرخها اندازهگیری میشود. این نوع برای تیونینگ روزمره و مقایسه قبل و بعد عالی است اما به دلیل تلفات گیربکس، دیفرانسیل و انتقال قدرت، قدرت واقعی موتور را حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد کمتر نشان میدهد. نوع دقیقتر، داینو موتور است که موتور مستقیماً (بدون گیربکس و چرخ) روی دستگاه نصب میشود و قدرت خروجی میللنگ را اندازه میگیرد. این نوع در کارخانههای خودروسازی و توسعه موتورهای مسابقهای استفاده میشود و دقیقترین نتایج را میدهد اما گران و زمانبر است زیرا نیاز به باز کردن کامل موتور دارد.
همچنین داینوها به داینو بارگذاریشده (Loaded Dyno) و غیربارگذاریشده (Unloaded) تقسیم میشوند که نوع بارگذاریشده با ایجاد مقاومت واقعی (هیدرولیک یا الکتریکی) شبیهسازی بهتری از جاده ارائه میدهد و برای تیونینگ ECU ایدهآل است. در ایران، بیشتر کارگاههای تیونینگ از داینو چرخ غلتکی استفاده میکنند که برای خودروهای خیابانی و نیمهمسابقهای کافی است.
