سیستم دستیار حفظ حرکت میان خطوط یا LKA چیست؟


سیستم دستیار حفظ حرکت میان خطوط یا LKA (مخفف Lane Keeping Assist) یکی از فناوریهای پیشرفته در سیستمهای کمکراننده (ADAS) است که هدف آن افزایش ایمنی و راحتی رانندگی با حفظ خودرو در میان خطوط جاده است. این سیستم که تکاملیافتهتر از سیستم هشدار خروج از خط (LDWS) محسوب میشود، از سال ۲۰۱۰ با در برخی خودروها معرفی شد و امروزه در بسیاری از خودروهای مدرن بهصورت استاندارد ارائه میشود. LKA با کاهش خطای انسانی، بهویژه در سفرهای طولانی، نقش مهمی در کاهش تصادفات خروج از خط دارد. بر اساس گزارشها، خودروهای مجهز به سیستم دستیار حفظ حرکت میان خطوط میتوانند تا ۹ درصد از تصادفات مرتبط با انحراف از مسیر را کاهش دهند.
شیوه کارکرد سیستم LKA
سیستم LKA از دوربینهای نصبشده روی شیشه جلو برای ردیابی خطوط جاده استفاده میکند و با پردازش تصویر، موقعیت خودرو را نسبت به این خطوط ارزیابی میکند. برخلاف LDWS که فقط هشدار میدهد، LKA با اعمال نیروی ملایم به فرمان، خودرو را بهصورت فعال به مرکز خطوط هدایت میکند. این عملکرد معمولاً در سرعتهای بین ۶۰ تا ۱۸۰ کیلومتر بر ساعت فعال میشود و زمانی که چراغ راهنما استفاده نشود، مداخله میکند. برخی مدلها از رادار یا حسگرهای مادونقرمز برای بهبود دقت در شرایط تاریک یا بارانی بهره میبرند. اگر راننده بهطور مداوم دستهای خود را از فرمان بردارد، سیستم هشدار میدهد. این فناوری بهگونهای طراحی شده که مداخله آن قابلحس باشد اما کنترل نهایی همچنان با راننده باقی بماند.
مزایا و انواع سیستم دستیار حفظ حرکت میان خطوط
مزایای LKA شامل کاهش خستگی راننده، بهویژه در بزرگراهها و افزایش ایمنی با جلوگیری از انحراف غیرعمدی است. این سیستم در شرایط آبوهوایی متنوعتری نسبت به LDWS امکان فعالیت دارد و با هماهنگی با کروز کنترل تطبیقی، تجربه رانندگی نیمهخودران را بهبود میبخشد. طبق دادههای، LKA میتواند تا ۱۵ درصد از تصادفات جانبی را کاهش دهد. انواع LKA شامل نسخههای پایه (تنظیم سبک فرمان) و پیشرفتهتر مانند LKA با مداخله ترمز (که با فعال کردن ترمز برخی چرخها عمل میکند) است. دستیار حفظ حرکت میان خطوط گامی بهسوی رانندگی خودکار است، اما محدودیتهایی مانند ناتوانی در جادههای بدون خط یا پیچهای تند دارد.
مقایسه انواع سیستم دستیار حفظ حرکت میان خطوط
| نوع سیستم | ویژگیهای اصلی | مزایا | معایب |
| LKA پایه (تنظیم فرمان) | استفاده از دوربین، نیروی ملایم به فرمان | ساده، کاهش خستگی، ایمنی متوسط | عدم مداخله در پیچهای تند، وابسته به خطوط واضح |
| LKA با مداخله ترمز | تنظیم فرمان + ترمزگیری انتخابی | کنترل بهتر، مناسب برای شرایط اضطراری | پیچیدهتر، هزینه بالاتر، نیاز به کالیبراسیون |
| LKA پیشرفته (مانند Lane Tracing Assist) | تشخیص خطوط و علائم، هماهنگی با کروز کنترل | رانندگی نیمهخودکار، دقت بالا | گران، وابسته به زیرساخت جاده |
