اکسل پورتال چیست؟
در خودروهای آفرود واقعی، فاصله کف خودرو تا زمین نقشی حیاتی دارد. هر چه این فاصله بیشتر باشد، برخورد قسمتهای زیرین خودرو با سنگ، شن یا پستیوبلندیهای مسیر کمتر میشود. روش معمول برای افزایش ارتفاع، استفاده از چرخهای بزرگتر یا کیتهای بالابر است اما این روشها معمولاً باعث سختتر شدن هندلینگ و افزایش زاویه شافتها میشوند. درست در همینجا است که اکسل پورتال (Portal Axle) وارد میدان میشود تا همان افزایش ارتفاع را بدون قربانی کردن پایداری یا استقامت سیستم انتقال نیرو ممکن کند.
اکسل پورتال چگونه کار میکند؟
در اکسل معمولی، مرکز چرخ دقیقاً همسطح با محور خودرو قرار دارد اما در اکسل پورتال، محور خودرو چند سانتیمتر بالاتر از مرکز چرخ قرار دارد. این یعنی چرخها پایینتر از محل محور قرار گرفتهاند و خودرو در حالت استاندارد، ارتفاع بیشتری از سطح زمین پیدا میکند. این نوع اکسل در خودروهایی مانند مرسدس بنز G500 4×4²، هامر H1 و بسیاری از خودروهای نظامی مورداستفاده قرار میگیرد. چرخدندههای پورتال معمولاً درون جعبههایی فلزی در انتهای هر سمت محور قرار دارند و از طریق گیربکس کاهنده نیروی موتور را به چرخها منتقل میکنند. این چرخدندهها ضمن افزایش ارتفاع، نقش فنی دیگری هم دارند که کاهش نسبت انتقال نهایی و درنتیجه افزایش گشتاور در تماس با سطح است یعنی ویژگیای که برای عبور از موانع سخت یا بالا رفتن از شیبهای تند ضروری است.
مزایای عملی اکسل پورتال
بزرگترین تأثیر اکسل پورتال در آفرود، بهبود زوایای ورود و خروج خودرو است. با افزایش فاصله کف خودرو از زمین، احتمال گیرکردن دیفرانسیل یا اجزای زیرین تقریباً از بین میرود و خودرو میتواند از مسیرهایی عبور کند که با محورهای سنتی غیرممکن به نظر میرسند. افزون بر این، چون مجموعه چرخدندههای پورتال نقش گیربکس کاهنده را دارند، نیاز به تغییرات اضافی در سیستم انتقال قدرت کاهش مییابد و فشار از روی گیربکس اصلی و دیفرانسیلها برداشته میشود؛ بنابراین، بهطورکلی اکسل پورتال دو مزیت اصلی دارد. این نوع اکسل، هم ارتفاع زیاد فراهم میکند و هم گشتاور را بیشتر میکند بدون اینکه وزن کلی خودرو بهشدت افزایش یابد.
معایب اکسل پورتال
هرچند اکسل پورتال مزایای مهمی دارد اما طراحی و ساخت آن به دلیل پیچیدگی مکانیکی و وزن اضافی بخش انتهایی محور، هزینهبر است. سیستم چرخدندههای کاهنده در نزدیکی چرخها نیاز به روغنکاری دقیق و نگهداری منظم دارد و هرگونه نشتی یا سایش میتواند عملکرد کامل محور را مختل کند. علاوه بر آن، در سرعتهای بالا و جادههای آسفالتی، به دلیل کاهش نسبت انتقال، ممکن است از سرعت نهایی کاسته شود؛ بنابراین این فناوری بیشتر در خودروهای خاص آفرود به کار میرود.
