علائم خرابی سیبک فرمان چیست؟ + دلایل


سیبک فرمان (Ball Joint) یکی از قطعات کلیدی و حیاتی در سیستم فرمان و تعلیق خودرو است که به شکل یک گوی فلزی (توپ) داخل محفظهای فولادی قرار گرفته و اطراف آن با پوشش لاستیکی (گردگیر) محافظت میشود. این قطعه کروی شکل امکان حرکت دورانی و چندجهتی را فراهم میکند و نقش اصلی آن اتصال چرخهای جلو به سیستم تعلیق (مانند طبقها یا بازوهای کنترل) و انتقال حرکت فرمان به چرخها است. وقتی راننده فرمان را میچرخاند، سیبک فرمان حرکت را به چرخها منتقل کرده و جهتگیری دقیق خودرو را ممکن میسازد. علاوه بر این، سیبک فرمان بخشی از وزن خودرو را تحمل میکند و در عبور از دستاندازها یا ناهمواریها، حرکت عمودی چرخها را نسبت به بدنه خودرو کنترل میکند تا تعادل و پایداری حفظ شود.
علائم خرابی سیبک فرمان
خرابی سیبک فرمان معمولاً تدریجی رخ میدهد و با علائم واضحی همراه است که نادیده گرفتن آنها میتواند به مشکلات جدیتر مانند از دست دادن کنترل خودرو منجر شود. یکی از شایعترین علائم لرزش فرمان هنگام رانندگی، بهخصوص در سرعتهای بالا یا عبور از دستاندازها است؛ این لرزش به دلیل لقی یا سایش داخل سیبک ایجاد میشود و راننده احساس میکند فرمان شل یا نامتعادل است. علائم دیگر شامل صدای تقتق غیرعادی از جلوی خودرو هنگام عبور از ناهمواریها یا چرخاندن فرمان است که ناشی از حرکت غیرطبیعی گوی داخل محفظه است. کشیده شدن فرمان به یک سمت نیز یکی دیگر از علائم است زیرا سیبک آسیبدیده تعادل را برهم میزند و خودرو تمایل به انحراف پیدا میکند. عدم بازگشت خودکار فرمان به حالت مستقیم پس از پیچیدن، سفت شدن یا لقی بیشازحد فرمان، سایش غیرعادی لاستیکهای جلو (لاستیکسایی نامتقارن) و کاهش فرمانپذیری کلی (احساس سختی در کنترل خودرو) از دیگر نشانهها هستند.
دلایل خرابی سیبک فرمان
خرابی سیبک فرمان اغلب به دلیل فشار مداوم و عوامل محیطی رخ میدهد و میتواند ناگهانی یا تدریجی باشد. یکی از اصلیترین دلایل پارگی یا فرسودگی گردگیر سیبک است؛ گردگیر لاستیکی که گوی را محافظت میکند اگر پاره شود، گردوغبار، آب، گلولای وارد محفظه شده و باعث زنگزدگی، خوردگی و سایش گوی و محفظه میگردد. عبور مکرر از دستاندازها با سرعت بالا یا رانندگی در جادههای ناهموار و پر از چاله فشار زیادی به سیبک وارد میکند و باعث شل شدن یا هرز شدن پیچ و مهرههای اتصال آن میشود. زنگزدگی و خوردگی به دلیل رطوبت زیاد (پارک در مکانهای مرطوب یا تماس طولانی با آب) یا کیفیت پایین قطعه نیز عمر آن را کوتاه میکند. تصادف و ضربه به چرخ (مانند برخورد با جدول) هم میتواند باعث آسیب فوری سیلک شود. همچنین رانندگی خشن (چرخاندن فرمان تا انتها با فشار زیاد) از عوامل تشدیدکننده است. سیبک فرمان قطعهای مصرفی است و معمولاً پس از ۵۰ تا ۱۰۰ هزار کیلومتر (بسته به شرایط رانندگی) نیاز به تعویض دارد.
