حجم موتور چیست؟

ارسال توسط

در میان مشخصات فنی پرشماری که هنگام بررسی و مقایسه خودروهای مختلف می‌بینیم، حجم موتور همواره به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین و بنیادین‌ترین شاخصه‌های پیشرانه‌های احتراق داخلی شناخته می‌شود. این فاکتور کلیدی که معمولاً برحسب لیتر بیان می‌شود، اطلاعات بسیار مهمی را در مورد میزان توانایی پیشرانه، پتانسیل تولید قدرت و حتی مصرف سوخت خودرو مشخص می‌سازد. در ادامه به زبان ساده به توضیح این شاخصه مهم پیشرانه‌های درون‌سوز خواهیم پرداخت.

حجم موتور یعنی چه؟

حجم موتور به کل حجم فضایی اطلاق می‌شود که پیستون‌ها در تمامی سیلندرها از پایین‌ترین نقطه حرکت خود (نقطه مرگ پایین) تا بالاترین نقطه حرکت خود (نقطه مرگ بالا) طی می‌کنند. به بیان ساده‌تر، حجم موتور نشان‌دهنده گنجایش پیشرانه برای مخلوط سوخت و هوا در هر چرخه کامل است و مشخص می‌کند که موتور در هر مکش، چه مقدار مخلوط هوا و سوخت را درون محفظه احتراق خود جای می‌دهد. این حجم معمولاً با واحدهای لیتر (مثل موتور 2 لیتری) یا سی‌سی (مثل موتور ۱۵۰۰ سی‌سی) بیان می‌شود. هر چه حجم موتور بیشتر باشد، به این معناست که محفظه‌های احتراق بزرگ‌تر بوده و پیشرانه در هر سیکل کاری، توانایی سوزاندن حجم بیشتری از سوخت و هوا را دارد که نتیجه مستقیم آن تولید قدرت و گشتاور بالاتر است هرچند که حجم موتور بالاتر معمولاً به معنای مصرف سوخت بیشتر نیز خواهد بود.

پیشنهاد مرتبط

12 عدد مکمل بنزین و اکتان بوستر Petro2in1 300ml پتروتکس+

9.420.000 تومان افزودن به سبد خرید

ارسال رایگانامکان خرید اقساطی

حجم موتور چطور محاسبه می‌شود؟

محاسبه حجم موتور بر اساس اصول هندسی سیلندر و پیستون انجام می‌گیرد و برای به دست آوردن آن به سه فاکتور اصلی شامل قطر سیلندر، کورس پیستون و تعداد سیلندرهای پیشرانه نیاز است. برای محاسبه حجم یک سیلندر، ابتدا شعاع سیلندر یعنی نصف قطر سیلندر را ضرب‌در خودش می‌کنیم (به‌عبارت‌دیگر، شعاع سیلندر به توان 2). سپس باید حاصل را ضرب‌در عدد پی یعنی 3.14 کنیم. از این طریق، مساحت دایره سیلندر مشخص می‌شود و حالا این عدد را در کورس پیستون ضرب می‌کنم تا حجم هر استوانه سیلندر به دست آید. سپس عدد حاصل در تعداد سیلندرها ضرب می‌شود تا به حجم کل موتور به واحد سی‌سی برسیم.

با یک مثال این موضوع را روشن‌تر می‌کنیم. در پیشرانه TU5، قطر سیلندر 7.85 سانتی‌متر و کورس پیستون 8.2 سانتی‌متر است. ابتدا شعاع سیلندر که نصف قطر یعنی 3.925 سانتی‌متر است را ضرب‌در خودش می‌کنیم و به عدد 15.405 می‌رسیم. این عدد را در عدد پی یعنی 3.14 ضرب می‌کنیم و به 48.371 می‌رسیم. این عدد مساحت دایره هر سیلندر است و وقتی در کورس پیستون یعنی 8.2 ضرب شود، حاصل 396.647 خواهد بود که حجم هر سیلندر از موتور TU5 به سی‌سی را نشان می‌دهد. حال این عدد وقتی در تعداد سیلندرهای موتور یعنی 4 ضرب شود، حاصل 1586 خواهد بود که حجم دقیق موتور TU5 را به سی‌سی نشان می‌دهد. البته معمولاً حجم پیشرانه‌ها به‌صورت رند شده اعلام می‌شود و برای مثال، برای پیشرانه TU5 بیشتر عدد 1600 سی‌سی یا 1.6 لیتر را می‌بینیم.

محصولات پیشنهادی پتروتکس