بلاگ, سنسورها و برق خودرو, نگهداری خودرو و قطعات مصرفی

دلایل و علائم خرابی استارت خودرو

دلایل و علائم خرابی استارت خودرو

پیشرانه‌های درون‌سوز برای شروع به کار و احتراق نیازمند چرخش اولیه میل‌لنگ هستند تا فرایند مکش، تراکم و جرقه‌زنی شکل بگیرد و بدین منظور باید از یک نیروی محرکه خارجی کمک بگیرد. قطعه کلیدی و قدرتمندی که این وظیفه مهم را بر عهده دارد و انرژی الکتریکی ذخیره‌شده در باتری را در کسری از ثانیه به نیروی مکانیکی فوق‌العاده قوی برای چرخاندن فلایویل تبدیل می‌کند، موتور استارت نام دارد. استارت خودرو قطعه‌ای پرکار و تحت‌فشار است که با هر بار چرخاندن سوئیچ، آمپراژ بسیار بالایی را از باتری کشیده و پیشرانه را به حرکت درمی‌آورد. در ادامه بیشتر با این قطعه و دلایل و علائم خرابی آن آشنا خواهیم شد.

دلایل و علائم خرابی استارت خودرو

استارت چطور کار می‌کند؟

مجموعه استارت خودرو درواقع یک موتور الکتریکی جریان مستقیم (DC) بسیار قدرتمند است که به همراه یک مکانیزم مکانیکی به نام اتوماتیک استارت و دنده استارت طراحی شده است. فرآیند کارکرد استارت با چرخاندن سوئیچ استارت یا فشردن دکمه استارت در کابین آغاز می‌شود. در این لحظه، جریان الکتریکی ضعیفی از سوی سوئیچ به سیم‌پیچ‌های اتوماتیک استارت ارسال می‌شود. اتوماتیک استارت که مانند یک رله و اهرم مکانیکی عمل می‌کند، دو وظیفه هم‌زمان را انجام می‌دهد؛ نخست، با حرکت دادن هسته آهنی خود، دنده کوچک استارت را به سمت جلو پرتاب می‌کند تا با دندانه‌های فلایویل متصل به میل‌لنگ پیشرانه درگیر شود. دوم، هم‌زمان با کامل شدن درگیری دنده‌ها، جریان برق فوق‌العاده قوی با آمپراژ بالا مستقیماً از باتری به آرمیچر و بالشتک‌های استارت تزریق می‌شود. با ورود این جریان سنگین الکتریکی، آرمیچر استارت با سرعت بسیار بالا و گشتاور فوق‌العاده‌ای به چرخش درمی‌آید. ازآنجاکه دنده استارت با فلایویل درگیر است، چرخش سریع آرمیچر به فلایویل و درنتیجه به میل‌لنگ پیشرانه منتقل می‌شود تا موتور چند دور کامل بچرخد و سیکل احتراق شکل بگیرد. به‌محض اینکه پیشرانه روشن شده و دور موتور از سرعت چرخش استارت فراتر می‌رود، راننده سوئیچ را رها می‌کند یا سیستم هوشمند خودرو مدار استارت را قطع می‌کند. در این حالت، فنر درون اتوماتیک استارت، دنده را به عقب کشیده و از درگیری با فلایویل خارج می‌کند تا از آسیب دیدن استارت در اثر چرخش بیش‌ازحد موتور جلوگیری شود.

دلایل و علائم خرابی استارت خودرو

علائم خرابی استارت

خرابی استارت معمولاً با نشانه‌های مشخصی همراه است که راننده پیش ازکارافتادن کامل قطعه می‌تواند متوجه بروز نقص در سیستم راه‌اندازی شود. در ادامه علائم اصلی خرابی استارت را بررسی می‌کنیم:

صدای تق‌تق به‌جای چرخش موتور

اگر هنگامی‌که سوئیچ را می‌چرخانید و به‌جای چرخش پیشرانه، تنها صدای تق‌تق خشکی از محفظه موتور به گوش می‌رسد، نشان‌دهنده خرابی یا ضعیف بودن اتوماتیک استارت، افت ولتاژ شدید باتری یا قطع شدن اتصال کابل‌های اصلی است که در این حالت اتوماتیک استارت تلاش می‌کند دنده را جلو ببرد اما توانایی ارسال جریان به موتور الکتریکی را ندارد.

هرزگردی استارت و صدای زوزه بدون چرخاندن موتور

اگر هنگام استارت زدن، صدای زوزه سریعی شبیه به چرخش آزاد موتور الکتریکی شنیده شود اما پیشرانه هیچ حرکتی نکند، نشانگر خرابی یا شکستگی دنده استارت، آسیب دیدن دندانه‌های فلایویل یا هرز شدن مکانیزم کلاچ یک‌طرفه است که در این حالت چرخش به میل‌لنگ منتقل نمی‌شود.

تقه زدن اولیه و سپس سکوت کامل یا چرخش بسیار کند

گاهی اوقات استارت با یک صدای تقه سنگین آغاز به کار می‌کند اما آرمیچر توانایی چرخش ندارد یا موتور را با دور بسیار کند و سنگین می‌چرخاند که این علامت نشان‌دهنده نیم‌سوز شدن سیم‌پیچ‌های داخلی، کثیفی شدید کلکتور یا چسبندگی زغال‌های استارت است.

کار نکردن کامل استارت

هنگامی‌که با چرخاندن سوئیچ هیچ‌گونه واکنشی نظیر صدا، تقه یا چرخش از سمت استارت دریافت نمی‌شود و برق پشت آمپر برقرار است، ریشه مشکل می‌تواند در خرابی اتوماتیک استارت، اتصالی مدار فرمان، سوختن فیوزهای اصلی استارت یا خرابی مغزی سوئیچ استارت باشد.

گیر کردن استارت پس از رها کردن سوئیچ

اگر پس از روشن شدن پیشرانه و رها کردن سوئیچ استارت، صدای زوزه غیرعادی و درگیری استارت همچنان از موتور به گوش برسد، به این معناست که اتوماتیک استارت یا مکانیزم برگشت دنده گیر کرده است که ادامه این وضعیت در کسری از دقیقه باعث سوختن آرمیچر استارت می‌شود.

دلایل و علائم خرابی استارت خودرو

دلایل خرابی استارت

ازآنجایی‌که موتور استارت جریان برق فوق‌العاده بالایی را تحمل می‌کند، به دلایل مختلفی ممکن است خراب شود یا مشکل پیدا کند که در ادامه مرور می‌کنیم:

تمام شدن زغال‌های استارت

زغال‌های استارت قطعات مصرفی گرافیتی هستند که وظیفه انتقال جریان الکتریکی از مدار باتری به کلکتور آرمیچر را بر عهده دارند. با گذشت زمان و کارکرد مداوم، این زغال‌ها سابیده شده و طول آن‌ها کاهش می‌یابد که با از بین رفتن تماس فیزیکی، انتقال برق متوقف شده و استارت از کار می‌افتد.

خرابی اتوماتیک استارت

اتوماتیک استارت به دلیل دریافت مداوم جریان بالا و جرقه زدن پلاتین‌های داخلی به‌مرور زمان دچار فرسایش، پریدگی پلاتین‌ها یا اتصالی سیم‌پیچ داخلی می‌شود که مانع از پرتاب صحیح دنده یا ارسال برق به آرمیچر خواهد شد.

سوختن یا اتصالی سیم‌پیچ‌های آرمیچر

حرارت بالای محفظه موتور، نوسانات شدید ولتاژ، استارت زدن‌های طولانی‌مدت و فرسودگی لایه عایق سیم‌پیچ‌ها باعث اتصالی میان حلقه‌های سیم‌پیچ آرمیچر شده و قدرت مغناطیسی استارت را از بین می‌برد.

ورود روغن موتور به داخل پوسته استارت

نشتی روغن از واشر درب سوپاپ یا کاسه‌نمد میل‌لنگ به درون محفظه استارت باعث ترکیب روغن با گردوغبار زغال‌ها می‌شود. این ترکیب چسبنده مانع از حرکت آزادانه آرمیچر و زغال‌ها شده و استارت اصطلاحاً قفل می‌کند.

استارت زدن اشتباه هنگام روشن بودن موتور یا دیر رها کردن سوئیچ

چرخاندن سوئیچ استارت در زمانی که پیشرانه از قبل روشن است یا دیر رها کردن سوئیچ پس از روشن شدن موتور، خطایی انسانی است که آسیب شدیدی به استارت وارد می‌کند. هنگامی‌که موتور روشن است، سرعت چرخش فلایویل بسیار بالا است؛ اگر در این حالت دنده استارت با آن درگیر شود یا درگیر بماند، نیروی گریز از مرکز فوق‌العاده شدیدی به دنده و شفت استارت منتقل می‌شود که باعث خرد شدن دندانه‌های استارت و فلایویل یا از بین رفتن سیم‌پیچ‌های آرمیچر بر اثر دور بسیار بالا می‌شود.

دلایل و علائم خرابی استارت خودرو

چگونه بفهمیم استارت خراب است یا باتری خوابیده است؟

تشخیص اینکه خودرو به دلیل خرابی استارت روشن نمی‌شود یا باتری آن خوابیده است، معمولاً با بررسی رفتار ادوات برقی و واکنش خودرو هنگام استارت زدن به‌راحتی امکان‌پذیر است. اگر هنگام چرخاندن سوئیچ، چراغ‌های پشت آمپر به‌شدت کم‌نور یا کاملاً خاموش شوند، بوق خودرو ضعیف کار کند و یا تنها صدای تق‌تق خفیفی به گوش برسد، مشکل اصلی از خوابیدن باتری یا افت ولتاژ شدید آن حکایت دارد. در مقابل، اگر برق پشت آمپر کاملاً قوی و پایدار باشد، چراغ‌ها کم‌نور نشوند اما هنگام استارت زدن هیچ‌گونه صدایی از موتور شنیده نشود یا صدای تق‌تق خشک و سنگینی به گوش برسد، باتری سالم است و ریشه مشکل در خرابی اتوماتیک استارت، قطع اتصال کابل‌ها و یا سوختن موتور استارت خواهد بود.

دلایل و علائم خرابی استارت خودرو

چه زمانی باید استارت را تعویض کرد؟

هنگامی‌که استارت خودرو دچار مشکل می‌شود، تشخیص اینکه آیا قطعه قابل تعمیر است یا باید به‌طور کامل تعویض شود، به نوع و میزان آسیب‌دیدگی اجزای داخلی آن بستگی دارد. در اکثر قریب به‌اتفاق خرابی‌های استارت، قطعه کاملاً قابل تعمیر است و نیازی به صرف هزینه‌های سنگین برای خرید استارت نو وجود ندارد. اگر خرابی محدود به مواردی نظیر تمام شدن زغال‌ها، خرابی اتوماتیک استارت، شکستگی فنر، کثیفی کلکتور یا خرابی بوش‌ها باشد، باتری‌سازان خودرو می‌توانند با باز کردن پوسته، این قطعات مصرفی و آسیب‌دیده را با نمونه‌های جدید تعویض کنند اما در شرایطی که آسیب وارده به استارت ساختاری و گسترده باشد مثل سوختن کامل و ذوب شدن سیم‌پیچ‌های آرمیچر بر اثر استارت زدن‌های مداوم و داغی بیش‌ازحد، تاب برداشتن یا شکستگی شدید پوسته فلزی استارت و خوردگی و از بین رفتن کامل شفت آرمیچر، کل قطعه باید عوض شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *