مایع ادبلو چیست؟
پیشرانههای دیزلی به دلیل ماهیت احتراق و دمای بالای کارکرد، مقادیر قابلتوجهی از آلایندههای خطرناک بهویژه اکسیدهای نیتروژن (NOx) تولید میکنند که این آلایندهها نقش مهمی در ایجاد باران اسیدی و مشکلات تنفسی دارند. برای کاهش این آلایندگی و رعایت استانداردهای سختگیرانه یورو 6 و یورو 7، خودروسازان از فناوریهای مختلفی استفاده میکنند که یکی از مؤثرترین و پرکاربردترین آنها، استفاده از مایع ادبلو است. این مایع امروزه در اکثر خودروهای دیزلی مدرن استفاده میشود.
مایع ادبلو چیست؟
ادبلو (AdBlue) یک نام تجاری ثبتشده توسط شرکت BASF آلمان است که به محلول AUS 32 اشاره دارد. این مایع بیرنگ و بیبو، ترکیبی از ۳۲.۵ درصد اوره خالص و ۶۷.۵ درصد آب دیونیزه و تصفیهشده است. ادبلو یک ماده شیمیایی غیرسمی، غیرقابل اشتعال و زیستتخریبپذیر است. اوره موجود در آن، مادهای است که در کشاورزی نیز بهعنوان کود استفاده میشود. این مایع در یک مخزن جداگانه از مخزن سوخت دیزل نگهداری میشود و معمولاً حجم مخزن آن بین ۱۰ تا ۳۰ لیتر است (بسته به اندازه خودرو). مصرف ادبلو نسبتاً کم است و معمولاً بین ۳ تا ۸ درصد مصرف سوخت دیزل تخمین زده میشود.
ادبلو چگونه عمل میکند؟
ادبلو در سیستم SCR کاتالیزور استفاده میشود. وقتی گازهای داغ اگزوز از موتور خارج میشوند، ادبلو بهصورت ریزپاش توسط یک انژکتور خاص به داخل لوله اگزوز تزریق میشود. در دمای بالای ۲۰۰ درجه سانتیگراد، ادبلو به آمونیاک و دیاکسید کربن تجزیه میشود. سپس آمونیاک حاصل با اکسیدهای نیتروژن داخل کاتالیزور واکنش میدهد و آنها را به نیتروژن خالص و آب تبدیل میکند. این واکنش شیمیایی بسیار مؤثر است و میتواند تا ۹۰ درصد از NOx را کاهش دهد. برای عملکرد صحیح این سیستم، دمای اگزوز باید در محدوده مناسبی باشد (معمولاً بالای ۲۰۰ درجه). اگر دما خیلی پایین باشد (مثلاً در سفرهای کوتاه شهری)، سیستم ممکن است بهدرستی کار نکند و چراغ هشدار ادبلو روشن شود.
AdBlue چقدر در کاهش آلایندگی مؤثر است؟
ادبلو یکی از مؤثرترین فناوریهای کاهش آلایندگی در موتورهای دیزلی محسوب میشود. این سیستم میتواند تا ۸۵ تا ۹۵ درصد از اکسیدهای نیتروژن (NOx) را کاهش دهد و نقش بسیار مهمی در رسیدن خودروهای دیزلی به استانداردهای یورو 6 و یورو 7 دارد. اگر مخزن ادبلو خالی شود و راننده آن را پر نکند، ECU موتور بهتدریج قدرت موتور را محدود میکند (معمولاً تا ۴۰-۶۰٪ کاهش قدرت) و چراغ هشدار ادبلو روشن میشود. در صورت ادامه رانندگی بدون پر کردن مخزن، خودرو درنهایت وارد حالت اضطراری شده و سرعت آن بهشدت محدود میشود (معمولاً حداکثر ۲۰-۳۰ کیلومتر در ساعت). در برخی مدلها، پس از طی مسافت معینی (معمولاً ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ کیلومتر) بدون ادبلو، خودرو ممکن است روشن نشود تا از آسیب به کاتالیزور و نقض شدید استانداردهای زیستمحیطی جلوگیری شود.
