چرا قدرت ماشین گازسوز از بنزینی کمتر است؟
گاز طبیعی فشرده (CNG) به دلایل مختلفی در کشورهای متعددی برای سوخت خودروها استفاده میشود. در ایران، به دلیل ذخایر عظیم گاز طبیعی، یارانه سنگین دولتی، قیمت بسیار پایینتر نسبت به بنزین و تلاش برای کاهش وابستگی به واردات بنزین، بسیاری از خودروها دوگانهسوز هستند. کشورهای دیگری مانند پاکستان، آرژانتین، هند، برزیل، چین و ایتالیا نیز از CNG بهعنوان سوخت جایگزین استفاده گستردهای دارند. دلایل اصلی شامل صرفهجویی اقتصادی، آلایندگی کمتر نسبت به بنزین و گازوئیل و امنیت انرژی است. با وجود تمام این مزایا، یکی از مهمترین معایب سوخت CNG، کاهش قدرت موتور نسبت به حالت بنزینی است که بسیاری از مالکان خودروهای دوگانهسوز آن را حس میکنند.
دلیل قدرت کمتر ماشین گازسوز از بنزینی
کاهش قدرت موتور در خودروهای گازسوز عمدتاً به دلیل تفاوتهای فیزیکی و شیمیایی بین گاز طبیعی فشرده و بنزین مایع است. اولین و مهمترین دلیل، چگالی انرژی پایینتر گاز طبیعی است. بنزین مایع انرژی بسیار فشردهتری دارد درحالیکه CNG حتی در حالت فشرده (۲۰۰ بار) چگالی انرژی کمتری نسبت به بنزین دارد. به همین دلیل، مقدار انرژی کمتری در هر سیکل احتراق وارد موتور میشود. دلیل دوم و بسیار مهم، کاهش راندمان حجمی است. بنزین بهصورت مایع پاشیده میشود و حجم بسیار کمی از محفظه احتراق را اشغال میکند؛ اما گاز CNG بهصورت گازی وارد سیلندر میشود و حجم قابلتوجهی از فضای سیلندر را قبل از احتراق پر میکند. این امر باعث میشود هوا یا همان اکسیژن کمتری وارد سیلندر شود و درنتیجه احتراق ضعیفتر و قدرت خروجی کمتر شود. معمولاً این کاهش قدرت بین ۱۰ تا ۲۰ درصد است، هرچند در برخی موتورها تا ۲۵ درصد هم میرسد.
عامل سوم، سرعت شعله کندتر گاز طبیعی نسبت به بنزین است. گاز CNG کندتر میسوزد و احتراق کامل آن زمان بیشتری میبرد. این مسئله باعث میشود در دورهای بالا، موتور نتواند بهاندازه حالت بنزینی قدرت تولید کند. علاوه بر این، بسیاری از موتورهای دوگانهسوز بهخصوص موتورهای ایرانی، برای کار با گاز بهینهسازی کامل نشدهاند. موتورهایی که برای بنزین طراحی شدهاند و بعداً به گاز تبدیل میشوند، معمولاً نسبت تراکم پایینتری دارند، درحالیکه برای کارکرد بهینه با CNG نیاز به نسبت تراکم بالاتر است. عدم وجود تنظیم دقیق ECU برای گاز نیز باعث کاهش بیشتر قدرت میشود. بهطور خلاصه، استفاده از CNG مزایای اقتصادی و زیستمحیطی قابلتوجهی دارد، اما به دلیل ماهیت گازی بودن سوخت و چگالی انرژی کمتر، باعث کاهش قدرت موتور نسبت به حالت بنزینی میشود.
