وستگیت توربو چیست؟
توربوشارژر یکی از مهمترین فناوریهای افزایش قدرت موتورهای احتراق داخلی است که با استفاده از انرژی گازهای خروجی اگزوز، هوای بیشتری را به داخل سیلندرها فشرده میکند. گازهای داغ و پرسرعت اگزوز به توربین توربو برخورد کرده و آن را میچرخانند؛ توربین با شفت به کمپرسور متصل است و کمپرسور هوای ورودی را فشرده کرده و به موتور میرساند. این هوای فشرده اکسیژن بیشتری دارد، بنابراین سوخت بیشتری میسوزد و قدرت و گشتاور موتور بهطور قابلتوجهی افزایش مییابد. در توربوشارژ اما غیر از توربین و کمپرسور، قسمتی هم بنام وستگیت وجود دارد که در ادامه با آن آشنا میشویم.
وستگیت توربو چیست؟
وستگیت (Wastegate) یا دریچه دورریز یک شیر یا دریچه مکانیکی یا الکترونیکی است که روی هوزینگ توربین نصب میشود و وظیفه اصلی آن کنترل فشار بوست توربو است. وقتی فشار بوست بیشازحد مجاز شود، وستگیت باز میشود و بخشی از گازهای اگزوز را مستقیماً به اگزوز (بدون عبور از توربین) هدایت میکند؛ این کار باعث کاهش سرعت چرخش توربین و جلوگیری از افزایش بیشازحد فشار هوا میشود. بدون وستگیت، فشار بوست میتواند به حدی بالا رود که موتور آسیب ببیند. وستگیت دو نوع اصلی دارد: داخلی که داخل هوزینگ توربین تعبیه شده و در خودروهای سواری معمول است و خارجی که جداگانه روی منیفولد اگزوز نصب میشود و در خودروهای تیونینگ سنگین، مسابقهای و توربوهای بزرگ کاربرد دارد.
Wastegate Torbo چطور کار میکند؟
وستگیت معمولاً با یک اکچویتور (قطعهای که انرژی ورودی الکتریکی، پنوماتیکی یا هیدرولیکی را دریافت کرده و آن را به حرکت فیزیکی یا نیروی مکانیکی تبدیل میکند) کار میکند که میتواند مکانیکی (با فنر و دیافراگم) یا الکترونیکی (با موتور الکتریکی یا سولنوئید) باشد. در نوع مکانیکی رایج، یک فنر داخل اکچویتور وجود دارد که فشار مشخصی را تعیین میکند. وقتی فشار بوست از سمت کمپرسور به اکچویتور برسد و از فشار فنر بیشتر شود، دیافراگم حرکت کرده و میله متصل به دریچه وستگیت را میکشد؛ دریچه باز میشود و گازهای اگزوز از مسیر دورریز خارج میشوند. این کار سرعت توربین را کنترل کرده و فشار بوست را در حد مجاز نگه میدارد. در سیستمهای مدرنتر، وستگیت الکترونیکی است که توسط ECU موتور کنترل میشود. سنسورهای فشار بوست اطلاعات را به ECU میفرستند و ECU با فرمان به سولنوئید یا موتور الکتریکی، دریچه را دقیقتر و سریعتر باز و بسته میکند. این نوع وستگیت لگ توربو را کمتر کرده، فشار بوست را پایدارتر نگه میدارد و امکان تنظیم دقیقتر در حالتهای مختلف رانندگی (اکو، اسپرت، مسابقه) را فراهم میکند.
