آشنایی با انواع سیستم تعلیق خودرو
هرچند در بررسی مشخصات خودروها پیش از همه سراغ اطلاعات پیشرانه و امکانات میرویم اما یکی از مهمترین عناصر در خودرو که ارتباط مستقیمی با راحتی و کیفیت سواری دارد، سیستم تعلیق است. وظیفه اصلی سیستم تعلیق، جذب و خنثیسازی ضربات ناشی از ناهمواریهای مسیر، حفظ تماس دائمی لاستیکها با سطح زمین برای تضمین پایداری، ترمزگیری و شتابگیری و همچنین کنترل حرکات ناخواسته بدنه مانند بادیرول (حرکات گهوارهای) است. با توجه به تفاوت در کاربری خودروها، از هاچبکهای شهری کوچک گرفته تا شاسیبلندهای آفرود سنگین و خودروهای سوپراسپرت پیست، سیستمهای تعلیق در انواع بسیار متنوعی طراحی و توسعه یافتهاند که هرکدام ویژگیهای دینامیکی خاص خود را ارائه میدهند. در ادامه قصد داریم با انواع سیستم تعلیق در خودروها آشنا شویم.

سیستم تعلیق مکفرسون
سیستم تعلیق مکفرسون یکی از محبوبترین، فراگیرترین و اقتصادیترین سیستمهای تعلیق در صنعت خودروسازی جهان است که ساختار نسبتاً سادهای دارد. در این سیستم، بازوی کنترلی پایینی به همراه یک مجموعه یکپارچه شامل فنر لول و کمکفنر وظیفه هدایت چرخ و تحمل وزن خودرو را بر عهده دارند؛ بهطوریکه کمکفنر بهطور مستقیم بهعنوان محور چرخش فرمان نیز عمل میکند. این طراحی به دلیل اشغال فضای بسیار کم، وزن پایین و هزینه تولید مقرونبهصرفه، انتخاب اول خودروسازان برای محور جلوی اکثر خودروهای اقتصادی، سدانهای شهری و کراساوورهای سایز کوچک و متوسط است.
مزایا: ساختار جمعوجور و اشغال فضای کم در محفظه موتور، وزن سبک مجموعه و کاهش وزن کلی خودرو، هزینههای پایین ساخت، تعمیر و نگهداری، سادگی مکانیکی و دسترسی راحت به قطعات
معایب: تغییر زاویه کمبر چرخ هنگام پیچیدن، پایداری محدودتر در مانورهای بسیار سنگین و سرعتهای بالا، انتقال بخشی از ضربات جاده به شاسی در مواجهه با دستاندازهای شدید
سیستم تعلیق دو جناغی
سیستم تعلیق دو جناغی، یکی از پیشرفتهترین و کارآمدترین سیستمهای تعلیق برای کنترل پویایی چرخها است. در این ساختار، هر چرخ توسط دو بازوی مثلثیشکل (به شکل حرف A یا جناغ) در بالا و پایین به بدنه یا فریم خودرو متصل میشود که به کمکفنر اجازه میدهند حرکت عمودی را با بالاترین دقت و بدون تغییر در زوایای حیاتی چرخ انجام دهد. این سیستم کنترل فوقالعادهای روی زاویه تماس لاستیک با زمین ایجاد میکند و به همین دلیل بهطور گسترده در محور جلوی خودروهای اسپرت، خودروهای مسابقهای و وانتهای دو دیفرانسیل سنگین که نیازمند پایداری در سرعتهای بالا هستند، به کار گرفته میشود.
مزایا: کنترل عالی و دقیق زوایای چرخ در تمامی وضعیتهای حرکتی، پایداری هندسی فوقالعاده در پیچها و مانورهای سنگین، توانایی تحمل بارهای جانبی و عمودی بسیار سنگین
معایب: پیچیدگی بالای قطعات و ساختار مکانیکی، اشغال فضای زیاد در جلوی خودرو و محفظه موتور، هزینههای ساخت، تنظیم و تعمیر بهمراتب بالاتر
سیستم تعلیق چنداتصالی
سیستم تعلیق مولتیلینک یا چنداتصالی، پیشرفتهترین و پیچیدهترین سیستم تعلیق در میان سیستمهای تعلیق مستقل محسوب میشود که بالاترین سطح از پویایی و نرمی را فراهم میکند. در این سیستم، چرخ توسط سه الی پنج بازوی اتصالی مستقل به بدنه متصل میشود که هرکدام وظیفه کنترل یک درجه آزادی خاص از حرکت چرخ را بر عهده دارند. این استقلال باعث میشود تا نیروهای طولی، عرضی و عمودی بهصورت کاملاً تفکیکشده مهار شوند و چرخ در هرلحظه بهترین زاویه را با سطح جاده حفظ کند. این سیستم عمدتاً در محور عقب خودروهای لوکس، سدانهای ردهبالا و خودروهای اسپرت پرقدرت استفاده میشود.
مزایا: سواری فوقالعاده نرم، راحت و کمصدا برای سرنشینان، بالاترین میزان چسبندگی و پایداری در سر پیچها، عملکرد بینقص در تفکیک و مهار نیروهای طولی و عرضی
معایب: پیچیدگی بسیار زیاد ساختار و طراحی مهندسی، تعداد بالای قطعات مصرفی و بوشها، هزینه بالای تعمیرات، تعویض قطعات و تنظیمات جلوبندی و عقببندی
سیستم تعلیق محور صلب
سیستم تعلیق محور صلب یا سالید، یکی از قدیمیترین و سنتیترین طرحهای سیستم تعلیق در تاریخ خودروسازی است که ساختاری بسیار مقاوم و مکانیکی دارد. در این سیستم، چرخهای چپ و راست به یک تیر فلزی صلب و یکپارچه متصل هستند؛ بهطوریکه اگر یکی از چرخها به دستانداز برخورد کند و بالا برود، نیروی آن بهطور مستقیم به چرخ دیگر نیز منتقل میشود. این سیستم به دلیل استقامت ساختاری فوقالعاده در برابر ضربات شدید، ظرفیت باربری بسیار بالا و هزینههای تولید پایین، عمدتاً در محور عقب وانتها، خودروهای آفرود سنگین، شاسیبلند سنتی و کامیونتها استفاده میشود.
مزایا: دوام و استحکام فوقالعاده در شرایط سخت کاری، ظرفیت حمل بار و یدک کشی بسیار بالا و ساختار ساده، مقاوم و ارزانقیمت
معایب: سواری نسبتاً خشک، کوبش و انتقال ضربات به کابین، تأثیرگذاری مستقیم حرکت یک چرخ روی چرخ دیگر، پایداری ضعیفتر در پیچهای تند با سرعت بالا
سیستم تعلیق تورشن بیم
سیستم تعلیق تورشن بیم یا محور پیچشی، یک سیستم نیمهمستقل و بسیار محبوب است که بهطور گسترده در محور عقب خودروهای اقتصادی و هاچبکهای شهری به کار میرود. در این ساختار، دو بازوی طولی در دو طرف چرخها قرار دارند که توسط یک تیر عرضی نسبتاً انعطافپذیر به یکدیگر متصل شدهاند؛ این تیر عرضی اجازه میدهد تا چرخها تا حدی بهصورت مستقل از یکدیگر حرکت کنند اما درعینحال انعطاف و پیچش محدودی نیز میان آنها وجود دارد. این سیستم به دلیل اشغال فضای بسیار کم در کف خودرو و عدم نیاز به فضای صندوقعقب، محبوبیت بالایی نزد خودروسازان دارد.
مزایا: هزینه ساخت و تولید بسیار پایین، اشغال فضای اندک که به افزایش فضای کابین و صندوق کمک میکند، استهلاک بسیار کم و عدم نیاز به تنظیمات پیچیده
معایب: عدم امکان تنظیم زوایای چرخ عقب، سواری نسبتاً خشک در انتهای خودرو هنگام عبور از دستاندازهای بزرگ، پایداری پایینتر نسبت به سیستمهای مولتیلینک در مانورهای سنگین
سیستمهای تعلیق پیشرفته و مدرن
در کنار ساختارهای کلاسیک و متعارفی که بهعنوان استخوانبندی اصلی سیستمهای تعلیق در خودروهای مختلف به کار میروند، صنعت خودروسازی جهان با تکیه بر فناوریهای نوین و مهندسی پیشرفته، راهکارهای نوآورانهای را نیز توسعه داده است. این دسته از سیستمهای تعلیق مدرن معمولاً به دلیل هزینههای بالای ساخت، پیچیدگیهای مهندسی یا نیاز به منابع تغذیه مستقل (مانند کمپرسور هوا یا سیستمهای الکترونیکی قدرتمند)، بهطور اختصاصی در خودروهای لوکس، سوپراسپرتهای ردهبالا و مدلهای پرچمدار خودروسازان جهان نصب میشوند.
سیستم تعلیق بادی یا پنوماتیک
در این سیستم هوشمند، فنرهای فلزی سنتی جای خود را به بالشتکهای هوای فشرده دادهاند که توسط پمپ باد برقی، مخزن ذخیره و حسگرهای الکترونیکی سطح ارتفاع کنترل میشوند. این سیستم به خودرو اجازه میدهد ارتفاع کف ماشین را بر اساس سرعت یا نیاز جاده تنظیم کند و عمدتاً در خودروهای لوکس، شاسیبلندهای ردهبالا و خودروهای تشریفاتی کاربرد دارد.
سیستم تعلیق هیدروپنوماتیک
این سیستم ابداعی سیتروئن بود که ترکیبی از روغن هیدرولیک تحتفشار و گاز نیتروژن فشرده است و بهجای فنر و کمکفنر معمولی عمل میکند. این سیستم که بیشتر توسط سیتروئن استفاده شد و در خودروهایی مثل زانتیا وجود داشت، از یک پمپ هیدرولیک مرکزی بهره میبرد و نرمی سواری بینظیر همراه با قابلیت تنظیم ارتفاع فوقالعادهای را ارائه میدهد.
سیستم تعلیق فعال
در این سیستم پیشرفته الکترونیکی، فنر و کمکفنر سنتی بهطور کامل حذف شده و جای خود را به عملگرهای هیدرولیکی یا الکترومغناطیسی قدرتمند دادهاند. کامپیوتر خودرو با پردازش صدم ثانیهای شرایط جاده و حرکات بدنه، نیروی معکوس یا حمایتی مستقیمی به چرخها وارد میکند تا تکانهای بدنه و بادیرول در پیچها بهطور کامل صفر شود.
سیستم تعلیق مغناطیسی
در این سیستم پیشرفته، کمکفنرهای خودرو از ساختار مکانیکی متداول فاصله گرفته و با سیال مگنتورئولوژیک (مایع هوشمندی حاوی ذرات میکروسکوپی آهن معلق) پر شدهاند. با اعمال جریان الکتریکی و تغییر شدت میدان مغناطیسی توسط کامپیوتر در کسری از ثانیه، گرانروی سیال تغییر کرده و سفتی یا نرمی کمکفنر برای انطباق با شرایط جاده تنظیم خواهد شد.
پرفروش
پرفروش
پرفروشپرطرفدار این هفته



