تفاوت گیربکس دوکلاچه تر و خشک چیست؟


گیربکس دوکلاچه (DCT) یکی از پیشرفتهترین انواع گیربکسهای اتوماتیک است. این گیربکس از دو کلاچ جداگانه استفاده میکند که یکی برای دندههای فرد (۱، ۳، ۵، ۷) و دیگری برای دندههای زوج (۲، ۴، ۶ و دنده عقب) است. وقتی راننده دندهای را انتخاب میکند، کلاچ مربوط به دنده بعدی از قبل آماده است و تعویض دنده در کسری از ثانیه (کمتر از ۱۰۰ میلیثانیه) انجام میشود. نتیجه، رانندگی بسیار نرم، سریع و بدون قطع لحظهای قدرت است؛ چیزی که در گیربکسهای اتوماتیک معمولی یا حتی دستی دیده نمیشود. این فناوری ابتدا در خودروهای مسابقهای پورشه و فولکسواگن استفاده شد و حالا در برندهایی مثل مرسدس، بامو، آئودی، هیوندای و حتی خودروهای چینی متداول شده است. گیربکسهای دوکلاچه در دو نوع مختلف ساخته میشوند که تحت عنوان خشک و تر شناخته میشوند. در ادامه به توضیح تفاوت این دو نوع خواهیم پرداخت.
گیربکس دوکلاچه تر چه تفاوتی با دوکلاچه خشک دارد؟
تفاوت اصلی این دو مدل در نحوه خنککاری و روانکاری کلاچها است. در گیربکس دوکلاچه خشک (Dry DCT)، کلاچها مثل گیربکس دستی در هوا کار میکنند و هیچ روغنی برای خنک کردن آنها وجود ندارد؛ فقط فن یا جریان هوا آنها را خنک میکند. این نوع سبکتر، سادهتر و ارزانتر است اما در ترافیک سنگین یا رانندگی اسپرت، کلاچها سریع داغ میشوند و ممکن است بوی سوختگی بدهند یا حتی افت عملکرد داشته باشند. در مقابل، گیربکس دوکلاچه تر (Wet DCT) کلاچها را داخل محفظهای پر از روغن ویژه غوطهور میکند. این روغن نهتنها کلاچها را خنک میکند، بلکه اصطکاک را کاهش میدهد و عمر قطعات را افزایش میدهد. پمپ روغن بهطور مداوم روغن را گردش میدهد و حتی در شرایط سخت مثل ترافیک سنگین یا رانندگی پرشتاب، دما کنترل میشود. البته این سیستم سنگینتر و پیچیدهتر است و بخشی از روغن برای روانکاری دندهها هم مصرف میشود.
مقاله مرتبط: مزایا و معایب گیربکس دو کلاچه
مزایای گیربکس دوکلاچه تر
گیربکس دوکلاچه تر در شرایط واقعی رانندگی برتری چشمگیری دارد. یکی از مهمترین مزیتها عمر طولانیتر کلاچها است. در مدلهای خشک، کلاچها گاهی بعد از ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار کیلومتر نیاز به تعویض دارند اما در نوع تر این عدد بهراحتی دو برابر یا بیشتر میرسد. مزیت بعدی، تحمل گشتاور بالاتر گیربکسهای دوکلاچه تر است که آن را برای خودروهای قدرتمند و اسپرت مناسبتر میکند. گیربکس دوکلاچه تر همچنین در ترافیک عملکرد بهتری دارد و بدون داغ کردن و افت قدرت، تعویض دنده همیشه نرم میماند؛ و درنهایت، این نوع گیربکس نرمی بیشتر در شروع حرکت و رانندگی شهری دارد زیرا روغن اصطکاک را کنترل میکند و لرزش کمتری حس میشود. با همه این مزایا، هزینه تعمیرات گیربکس دوکلاچه تر بیشتر است و به دلیل وجود پمپ روغن، کمی مصرف سوخت را افزایش میدهد.
| ویژگی | دوکلاچه خشک (Dry DCT) | دوکلاچه تر (Wet DCT) |
|---|---|---|
| نوع کلاچ | بدون روغن | غوطهور در روغن |
| خنککاری | هوا | روغن |
| تحمل گشتاور | کمتر | بیشتر |
| مناسب برای | موتورهای ضعیف تا متوسط | موتورهای قوی و توربو |
| استهلاک کلاچ | بیشتر | کمتر |
| نرمی تعویض دنده | متوسط | بسیار نرم |
| تأخیر در ترافیک | ممکن است بیشتر باشد | کمتر و پایدارتر |
| مصرف سوخت | کمتر | کمی بیشتر |
| هزینه تولید | پایینتر | بالاتر |
| هزینه تعمیر و نگهداری | کمتر در کوتاهمدت | بیشتر |
| دوام در رانندگی شهری سنگین | ضعیفتر | قویتر |
| حساسیت به گرما | زیاد | کم |
