طبق خودرو چیست؟

طبق (Control Arm یا Wishbone) یکی از قطعات اصلی و مهم در سیستم تعلیق خودرو است که در قسمت جلویی (و گاهی عقب) خودرو قرار دارد. این قطعه نقش حیاتی در اتصال چرخ‌ها به بدنه یا شاسی خودرو ایفا می‌کند و اجازه می‌دهد چرخ‌ها در حین حرکت، به‌صورت عمودی بالا و پایین شوند.

طبق چیست و چه نقشی دارد؟

طبق (Control Arm یا Wishbone) یک بازوی فلزی (معمولاً از جنس فولاد یا آلومینیوم) است که یک سر آن به چرخ متصل می‌شود (از طریق سیبک) و سر دیگر آن به شاسی یا بدنه خودرو (از طریق بوش‌های لاستیکی) متصل است. این قطعه مانند یک اهرم عمل می‌کند و نیروهای وارد شده از جاده (ضربه، پیچش و وزن) را به بدنه منتقل می‌کند درحالی‌که اجازه حرکت کنترل‌شده به چرخ می‌دهد. طبق علاوه بر تحمل وزن خودرو، در حفظ جهت‌گیری صحیح چرخ‌ها هنگام عبور از دست‌انداز، پیچیدن و ترمزگیری نقش اساسی دارد. اگر طبق تغییر شکل دهد یا لق شود، زوایای چرخ به هم می‌ریزد و باعث سایش سریع لاستیک، لرزش فرمان و کاهش چسبندگی جاده می‌شود. این قطعه معمولاً در جلوی خودرو (دو عدد برای هر چرخ شامل بالا و پایین) قرار دارد اما در برخی خودروهای مدرن در عقب نیز استفاده می‌شود.

انواع طبق

طبق‌ها بر اساس شکل و کاربرد به انواع مختلفی تقسیم می‌شوند:

نوع متداول طبق، طبق A شکل است که شبیه حرف A انگلیسی است و دو نقطه اتصال به شاسی دارد. این نوع استحکام بالایی داشته و در اکثر خودروهای سواری و شاسی‌بلندها استفاده می‌شود. نوع دیگر طبق I شکل یا طبق مستقیم است که ساده‌تر و خطی شکل است و معمولاً به‌عنوان طبق پایین در خودروهای اقتصادی به کار می‌رود. در خودروهای پیشرفته و اسپرت، سیستم تعلیق چند اتصالی استفاده می‌شود که شامل چندین طبق کوتاه‌تر است و دقت و راحتی بیشتری فراهم می‌کند. همچنین طبق‌ها از نظر جنس به فولادی (محکم و ارزان) و آلومینیومی (سبک‌تر اما گران‌تر) تقسیم می‌شوند.

علائم خرابی طبق

خرابی طبق معمولاً تدریجی رخ می‌دهد و علائم واضحی دارد. یکی از شایع‌ترین علائم صدای تق‌تق یا کوبش از جلوی خودرو هنگام عبور از دست‌انداز یا چاله است که به دلیل لقی بوش‌ها یا سیبک طبق ایجاد می‌شود. علائم دیگر شامل لرزش فرمان به‌خصوص در سرعت‌های بالا، کشیده شدن خودرو به یک سمت، سایش نامنظم و زودرس لاستیک‌ها (به دلیل تغییر زاویه کمبر و زاویه تو)، لقی بیش‌ازحد فرمان و کاهش پایداری در پیچ‌ها است. در موارد شدید، ممکن است چرخ کج شود یا حتی کنترل خودرو در سرعت بالا سخت شود. خرابی طبق اغلب به دلیل فرسودگی بوش‌های لاستیکی، ضربه شدید به چرخ (تصادف یا برخورد با جدول)، زنگ‌زدگی و خستگی فلز اتفاق می‌افتد.