5 کار رایج و اشتباه در پمپ بنزین
بنزین زدن برای اکثر رانندگان یک فرآیند کاملا روتین، تکراری و ساده به نظر میرسد؛ کاری که شاید در طول هفته چند بار بدون فکر کردن به جزئیات آن انجام میدهیم. ورودی جایگاه، ایستادن کنار نازل، سوختگیری و پرداخت هزینه، کل این سناریو را تشکیل میدهد اما پشت این فرایند ساده و روزمره، یکی از خطرناکترین و حساسترین محیطهای شهری نهفته است. جایگاه سوخت نقطهای است که در آن مایعات و بخارات فوقالعاده اشتعالپذیر در حجم بالا با جریان برق، اصطکاک و رفتارهای انسانی تلاقی پیدا میکنند. ناآگاهی یا بیتوجهی به برخی نکات فنی و ایمنی، نهتنها میتواند آسیبهای سنگین و هزینهبری به سیستم سوخترسانی و قطعات گرانقیمت خودرو وارد کند، بلکه خطر وقوع حوادث ناگواری چون آتشسوزی و انفجار را نیز به همراه دارد. در ادامه، به بررسی پنج اشتباه رایجی میپردازیم که متأسفانه بسیار از رانندگان هنگام مراجعه به پمپ بنزین مرتکب میشوند.
۱- روشن گذاشتن موتور خودرو هنگام سوختگیری
یکی از خطرناکترین رفتارهایی که متأسفانه در جایگاههای سوخت بهوفور دیده میشود، خاموش نکردن موتور خودرو در طول فرآیند بنزین زدن است. برخی رانندگان به دلیل تنبلی، عجله یا روشن نگهداشتن سیستم تهویه و کولر برای سرنشینان، خودرو را روشن رها میکنند. پیشرانه روشن خودرو یک منبع فعال از جریان برق، حرارت و جرقههای الکتریکی است. اگزوز، دینام، کوئل و شمعها در زمان روشن بودن موتور گرمای بسیار بالایی تولید میکنند و کوچکترین اتصالی برق یا جرقه در سیستم اگزوز میتواند بخارات بنزین معلق در فضای جایگاه را بهسرعت مشتعل کند. بنزین سیالی است که حتی در دمای پایین نیز بهشدت تبخیر میشود و این بخارات سنگینتر از هوا بوده و روی سطح زمین پخش میشوند. علاوه بر خطر اشتعال، بنزین زدن با موتور روشن میتواند باعث ایجاد خطا در عملکرد سنسورهای باک، خطای آمپر بنزین و ایجاد اختلال در عملکرد سیستم جذب بخارات سوخت (کنیستر) شود.
۲- فشار دادن شاسی نازل تا انتها
بسیاری از رانندگان بر این باورند که هرچه دستگیره نازل بنزین را محکمتر و تا انتها فشار دهند، بنزین سریعتر وارد باک شده و در زمان آنها صرفهجویی میشود اما این کار نهتنها سودی ندارد، بلکه به زیان مالی راننده و کاهش کیفیت سوختگیری میانجامد. نازلهای سوختگیری بر اساس مکانیزمهای هیدرولیکی و هوادهی دقیقی کار میکنند. هنگامیکه شاسی نازل را با حداکثر سرعت و فشار خروجی نگه میدارید، بنزین با سرعت و تلاطم بسیار شدیدی وارد جدار نازل و لوله گلویی باک میشود. این تلاطم شدید باعث اختلاط شدید هوا با بنزین، تشکیل کف فراوان و تبخیر بخش قابلتوجهی از سوخت در همان نقطه خروجی نازل میشود. این یعنی بخشی از بنزینی که میزنید و پول آن را پرداخت میکنید درواقع بخار است. بهترین روش بنزین زدن، فشردن شاسی نازل تا نیمه است تا سوخت بهآرامی، بدون تشکیل کف و بهصورت مایع خالص وارد باک شود.
۳- پر کردن بیشازحد باک
اصرار رانندگان بر گرد کردن عدد پرداختی یا پر کردن باک تا آخرین قطره ممکن و دیدن بنزین در گلویی باک، یکی از مخربترین رفتارهایی است که به سیستم سوخترسانی خودرو آسیب میزند. نازلهای سوختگیری مجهز به قطعکن اتوماتیک هستند که بهمحض پر شدن فضای استاندارد باک و رسیدن بنزین به دهانه نازل، جریان را قطع میکنند. در بالای باک تمام خودروهای انژکتوری مدرن، فضایی خالی برای انبساط بخارات بنزین و قطعهای بسیار حیاتی به نام کنیستر تعبیه شده است. کنیستر مخزنی حاوی کربن فعال است که وظیفه دارد بخارات سمی و اشتعالپذیر بنزین را جذب کرده و در زمان مناسب برای سوخترسانی به موتور بفرستد. وقتی باک را بیشازحد استاندارد و تا خفه شدن لوله گلویی پر میکنید، بنزین مایع وارد مدار بخارات شده و فیلتر کنیستر را کاملاً غرق در سوخت میکند. این امر باعث اشباع شدن و نابودی قطعه کنیستر، کیپ شدن مجاری تنفس باک، بوی شدید بنزین در داخل کابین و درنهایت روشن شدن چراغ چک موتور میشود.
۴- سوختگیری با باک کاملاً خالی
بسیاری از رانندگان عادت دارند بنزین زدن را تا آخرین لحظات و تا زمانی که چراغ بنزین در صفحه آمپر روشن شود به تأخیر بیندازند. ورود به پمپ بنزین با باکی که تقریباً خالی از سوخت است، یکی از اشتباهات فنی بزرگی است که استهلاک شدید سیستم سوخترسانی را به همراه دارد. پمپ بنزین خودرو قطعهای الکترونیکی و مکانیکی است که درون باک قرار گرفته و در حین کار، گرمای زیادی تولید میکند. به همین دلیل، پمپ بنزین خودرو باید در بنزین داخل باک غوطهور باشد تا توسط بنزین هم خنک شود و هم روانکاری اجزای داخلی آن انجام شود. زمانی که باک کاملاً خالی میشود، دیگر بنزینی وجود ندارد که پمپ را خنک کند و درنتیجه پمپ بنزین بشدت داغ میشود که این امر طول عمر آن را به نصف کاهش میدهد. از سوی دیگر، بهمرور زمان رسوبات، جرمها و ذرات معلق موجود در سوخت در کف باک خودرو تهنشین میشود و وقتی تا انتهای بنزین داخل باک را مصرف کنید، پمپ بنزین این لجن و رسوبات کف باک را مکش میکند که باعث گرفتگی سریع صافی بنزین و فشار شدید به انژکتورها میشود؛ بنابراین، بهترین زمان برای مراجعه به پمپ بنزین هنگامی است که حجم بنزین موجود در باک به یکچهارم ظرفیت کل رسیده باشد. از نظر زمانبندی شبانهروز نیز، بهترین زمان سوختگیری ساعات اولیه صبح یا دیروقت شب است زیرا در این ساعات دمای زمین و مخازن زیرزمینی جایگاه پایینتر است، تراکم مولکولی بنزین بیشتر بوده و درصد تبخیر سوخت به حداقل میرسد، درنتیجه حجم بیشتری از سوخت خالص وارد باک خودرو میشود.
5- ضربه زدن به نازل برای تخلیه قطرات آخر بنزین
دیدن رانندگانی که پس از پایان بنزین زدن، نازل را چند بار محکم به دهانه فلزی باک میکوبند تا آخرین قطرات بنزین موجود در لوله نازل داخل باک بریزد، صحنهای بسیار آشنا است. این کار یکی از رفتارهای اشتباهی است که علاوه بر بیتأثیر بودن در حجم سوخت، خطرات ایمنی و خسارات فنی ایجاد میکند. اولاً، قطرات باقیمانده درون لوله نازل حجم بسیار ناچیزی (کمتر از چند سیسی) دارند که هیچ تأثیری در میزان سوخت شما ایجاد نمیکنند. ثانیاً، کوبیدن فلز سخت نازل به گلویی باک یا دهانه باکهای پلاستیکی و آلومینیومی، میتواند به سیستم گلویی باک و درپوش ایمنی آن آسیب مکانیکی وارد کند. مهمتر از همه، ضربه زدن فلز به فلز در محیطی که سرشار از بخارات متراکم بنزین است، میتواند خطر ایجاد جرقههای اصطکاکی را به همراه داشته باشد. روش صحیح این است که پس از قطع نازل، چند ثانیه صبر کنید تا سوخت درون لوله کاملاً تخلیه شود، سپس نازل را کمی زاویهدار کرده و بهآرامی و بدون ضربه زدن خارج کنید.
